पोखरा ।   तमु जातिको ऐतिहासिक, धार्मिक तथा सांस्कृतिक उद्गमस्थल मानिने ‘क्होला सोँप्री ट्हो’ को प्रवद्र्धनका लागि तमु प्ये ल्हु संघ युकेले विशेष भ्रमण तथा अन्वेषणमा निस्कने भएको छ ।

आगामी वैशाख ६ गतेदेखि ११ गतेसम्म ६ दिने यस पदयात्रामा बेलायत र नेपालका गरी ५० भन्दा बढी सहभागी हुने पोखरामा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमार्फत जानकारी दिइएको हो । तमु शास्त्र (प्ये) अनुसार क्होला सोँप्री ट्हो तमु जातिको अन्तिम राज्यस्थल र पितृहरूको आत्मा बस्ने पवित्र थलो मानिन्छ ।

सन् २००० तिर क्याम्ब्रिज विश्वविद्यालय र नेपालको पुरातत्व विभागले गरेको उत्खननका क्रममा यहाँ फेला परेको कोइलाको परीक्षण गर्दा यो स्थल करिब १३ सय वर्ष पुरानो भएको प्रमाणित भएको थियो । तर, देशको द्वन्द्वकालीन परिस्थितिका कारण बीचमै रोकिएको उत्खनन कार्यलाई पुनः गति दिन र यस क्षेत्रलाई विश्व सम्पदा सूचीमा सूचीकृत गराउन राज्यलाई दबाब दिने उद्देश्यले यो भ्रमण तय गरिएको हो ।

भ्रमण टोलीका प्रमुख क्या. डेमबहादुर योज तमुका अनुसार वैशाख ६ गते पोखराको फ.लि.ना. क्होँइँवोबाट यात्रा सुरु गरी टोली लमजुङको भुजुङ पुग्नेछ । त्यसपछि क्होलामा पुगेर टोलीले त्यहाँको सिमेभुमे र पितृ–पुर्खाहरूको सम्मानमा ‘छ्योप’ र ‘थासो’ पूजा गरिने टोलीका प्रमुख क्या. डेमबहादुर योज तमुले बताए ।

उक्त थलोलाई विश्व सम्पदा सूचीमा सूचीकृत गराउन राज्यसँग पहन गर्नका लागि ऐतिहासिकता झल्किने डकुमेन्ट्री निर्माण गर्ने र खेगीगुरुहरूबाट प्राचीन जानकारी संकलन गरी क्होला सोँप्री ट्हो दर्पण’ प्रकाशन गर्ने लक्ष्य राखेको तमु प्ये ल्हु संघ युकेका सचिव भेग गुरुङले बताए ।

उनका अनुसार भ्रमणको छैटौं दिन टोली सिक्लेस हुँदै पुनः पोखरा फर्कने छ । सो टोलीले पोखरा फर्केपछि स्याङ्जा, कास्की, गोरखा, तनहुँ, चितवन र नवलपुरका १० वटा निर्माणाधीन क्होँइँवोहरूलाई आर्थिक सहयोग हस्तान्तरण गर्ने सचिव गुरुङले बताए ।

पदथात्राको क्रममा कठिन भौगोलिक अवस्थालाई ध्यानमा राख्दै टोलीमा स्वास्थ्यकर्मी, प्राथमिक उपचारक र आपतकालीन उद्धारका लागि हेलिकप्टरसम्मको प्रबन्ध मिलाइएको छ ।

तमु प्ये ल्हु संघ केन्द्रीय समिति, कास्की र लमजुङ जिल्ला समिति तथा स्थानीय भुजुङ र सिक्लेसवासीले यस ऐतिहासिक भ्रमणको व्यवस्थापनमा सहयोग गर्ने जनाइएको छ ।